5/3 De middag-meditatie

De meditatie wordt als ‘heilzame’ oefening ingebouwd in het leven van alle dag, van jongsaf aan.

Daarnet werd mij uitgelegd bij het middageten (rijst met een spicy-saus gevolgd door een bord vol stukjes door leerlingen versneden watermeloen, appel en voor mij ongekend exotisch fruit), hoe een meditatie werkt. Blijkbaar wordt hiervoor vijf minuten uitgetrokken. Dat kan midden in de nacht zijn als je de slaap niet kan vatten en je hoofd vol muizenissen zit. In de meditatie werken lichaam en geest samen. Vanuit een lotushouding (in ons geval onmogelijk gezien ons onbuigzaam gestel), breng je de rechterhand met de handpalm naar boven ter hoogte van de buik. De linkerhand wordt hierboven gelegd, eveneens met de handpalm naar boven. Met gesloten ogen en mond wordt er langzaam in- en uitgeademd, terwijl je innerlijke stem bij het inademen ‘put’ en uitademen ‘toe’ zegt. Deze woorden betekenen ‘Oh my God’.
Na het middageten, is er voor de leerlingen een collectieve middag-meditatie. Alle leerlingen zitten in rij in lotushouding in een beschaduwd deel van het gebouw. Na een korte introductie door een lerares, starten enkele korte gebeden. Na een Waï gebaar start de meditatie. De handen gaan langzaam in meditatie-houding. Het is muisstil. Alleen de krekels in de bomen rondom laten zich horen. Vijf minuten lang een 400-tal bewegingloze leerlingen met gesloten ogen in een bevreemdende stilte.

5/3 In the shop

Vrijdagmorgen word ik door lerares Surapa opgepikt. Ze geeft me voortdurend informatie over alle mogelijke items, gaande van de school, Thaise gewoonten, religie … Op die wijze krijgt ze de kans zich in het Engels uit te drukken.In de school gekomen komt de jongste lerares op mij af met de vraag haar te vervangen in de Engelse les. Ze voelt zich niet goed. Ze stopt mij een boekje in het Thai toe waar sommige zinnen in het Engels duidelijk maken dat het zou moeten gaan over de present perfect progressive. De les begint over enkele minuten. Terwijl we een en ander bekijken zie ik door het raam de pick up van de directeur met de leerlingen van de klas in de laadbak passeren. Ze gaan blijkbaar naar een nabijgelegen school voor een tentoonstelling.

In de plaats daarvan geef ik met lerares Surapa 2 lesuren met als thema ‘In the shop’. We vullen elkaar goed aan. Ik merk dat de uitspraak van bepaalde letters echt moeilijk valt. Met een rollenspel wordt alles nog eens ingeoefend. Er is een aangename sfeer in de klas en de leerlingen zijn aandachtig. Later op de dag verschijnen een paar van die leerlingen aan het raam. Ze willen even gedag zeggen.

4/3 Healthcare

Sinds een paar dagen zijn de voeten van Ann opgezwollen. Ze kon nog moeilijk in haar schoenen, waarschijnlijk door een combinatie van de warmte en het lange rechtopstaand lesgeven. Onze gastvrouw heeft geheel buiten ons weten om een vriendin opgebeld die dokter is. Anders dan in onze contreien bestaan er geen ‘huis’dokters. De dokters zijn alle verbonden aan een ‘ziekenhuis’ en hebben er ook hun praktijk. Zij komen in principe niet aan huis. De patiënten moeten zich zien te behelpen om vervoer te vinden tot aan het ziekenhuis. Zo vroeg ons twee dagen geleden een oude man in een afgelegen dorp om vervoer te krijgen tot aan het ziekenhuis waar zijn vrouw is opgenomen. Na een half uur stond de dokter bij Ann. Toen we nadien vroegen om haar te betalen werd dit afgewezen.

4/3 Respect

Wat opvalt in de school is het respect dat de studenten hebben voor de leraars. Respect is niet weg te denken in de Thai-wereld. Het woord valt meerdere keren. Het lijkt ook niet ijdel gebruikt te worden. Gasten worden met alle respect behandeld. Dat ondervinden we ieder moment van de dag. Daarnet nog werden foto’s getoond van hoe studenten ieder jaar de leraars letterlijk en figuurlijk in de bloemetjes zetten met een soort rituele inkadering. Er is ook het respect voor ouderen en monniken die ondermeer blijkt uit een specifieke begroetingswijze. Er is ook een grenzeloos respect voor het koningshuis. Dit blijkt uit de talloze foto’s die in ieder huis of openbaar gebouw of openbare weg rondhangen. Respect voor overleden familieleden blijkt uit het als een huisaltaar uitgebouwd deel in de bureau-ruimte van de woning van de gastvrouw. Helemaal onderaan staan drie foto’s van overleden familieleden. Daarboven staan foto’s van allerlei monniken. Links daarvan, net iets hoger, staat een standbeeld van het koningspaar en hun zoon. Rechts in de pyramide staan beelden van belangrijke monniken. De top van de pyramide wordt gevormd door twee grote Boeddhabeelden die boven mekaar uitsteken, telkens geflankeerd door lotusbloemen. Voor ieder beeld of foto staat een glas water en een schaaltje met drie of vier mandarines. Als de gastvrouw in dit deel van het huis komt volgt een specifieke begroeting.

Respect is echter niet overal in de samenleving aanwezig en dit op verschillende niveau’s (van hoog tot laag). Corruptie is hier absoluut geen onbekend fenomeen. Het is bovendien ook niet aan te raden om met de fiets bijvoorbeeld na 18 u door de velden te fietsen. Meermaals wordt verteld dat jonge dronken of gedrogeerde kerels de wegen onveilig maken.

4/3 Toekomstplannen

Om 6 u 15 uit de veren. De directeur van de school komt mij ophalen (de lerares die mij normaal oppikt is verhinderd). Het gesprek gaat heel moeilijk gezien hij het engels niet machtig is. Hij doet evenwel zijn uiterste best.

In het eerste lesuur geef ik les samen met de jongste lerares aan mathium 2. Het thema is ‘routines’. Opstaan, een ‘bad’ nemen, naar school gaan, lunchen … . Je leert op slag dat de Thaise ‘routines’ niet steeds gelijk zijn aan onze ‘routines’.

Later op de dag leer ik dat vragen naar toekomstplannen confronterend kan zijn. De laatstejaars (mathium 6) hebben hun laatste schooldag vóór de examens. Er werd mij gevraagd mezelf, mijn familie en België voor te stellen. Na mijn presentatie vroeg ik hen om zichzelf voor te stellen en polste ik naar hun plannen in hun nieuwe leven. Enkele jongens zien hun toekomst bij de politie of het leger. Meisjes zien het meer in ‘nurse’ of ‘teacher’. Een enkeling zoekt het hogerop als dokter. Een kleine helft van de studenten antwoordt enkel na wat aandringen … ‘I don’t study’. Velen zijn blijkbaar genoodzaakt te werken op de rijstvelden of in Bangkok omdat er geen andere opties zijn … Het lesuur sloot ik af met een ietwat ongemakkelijk gevoel.

4/3 Boeddhisme in alles

Boeddhisme is alom tegenwoordig. Geen weg zonder Boeddha-beelden. Geen huis zonder Boeddha-beelden. Geen school zonder Boeddha-beelden. Monniken duiken overal op, ook in de school.Naast de schoolpoort staat een Boeddha-beeld.

Als men langs het beeld passeert dient een Waï-groet gebracht te worden. Een lerares vertelde me net dat haar ochtendritueel, dat start om 5 u 30, erin bestaat eten te maken – in die volgorde - voor de (drie) honden, haar man en de dagelijks langskomende monnik. Het is haar eerste goede daad van de dag. Omdat zij op het uur dat de monnik langs komt reeds onderweg is naar school, zorgt haar man voor de ‘bediening’ van de monnik. Voor de meeste monniken is dit de enige manier waarop ze aan de ‘kost’ komen. Monniken die volgens een bepaalde strekking van het boeddhisme leven, moeten het met dit ene maal stellen voor een volledige dag.

Tijdens een gesprekje daarnet met een jongen die volgend jaar studies aanvat in Surin als leraar Engels, kwamen foto’s naar boven van een soort ‘retraite’ in een tempel. Kinderen, uitgedost in hun uniform, leerden daar over diverse aspecten van het boeddhisme onder leiding van monniken. Naast geestelijke richtlijnen wordt ook aandacht besteed aan meditatief-technische aspecten.

Na een presentatie woensdag door een regeringsfunctionaris van een internationaal uitwisselingsprogramma voor studenten, werd de functionaris bedankt door de schooldirectie met een portret van een belangrijke monnik.

3/3 Gastvrijheid bis

Woensdagavond trekken we in bij een nieuwe gastfamilie. Zij wonen nabij een drukke weg in een huis dat op veel vlakken dezelfde kenmerken heeft als in de vorige woonst. We missen hier wel de airco, de rust en het groen, doch dit wordt meer dan gecompenseerd door de hartelijkheid van de gastvrouw. De gastvrouw, een lerares huishoudkunde, heeft haar nickname niet gestolen: ‘Mam’. Ze probeert het ons met alle middelen naar onze zin te maken. Het frustreert haar dat ze geen Engels kan. Twee dagen later loopt ze met een zakwoordenboek rond en begint een embryonale vorm van communicatie. Ondertussen probeert haar dochter van 18 zo goed en zo kwaad als het kan tolk te spelen. De zoon van 10, blijkt met zijn deugnietblik en tussen twee snoepen in, het engels al spelend mee te graaien en verrast ons soms met een engelse uitdrukking tussen het eten door.

We worden door Mam ontvangen met een heerlijk en kleurrijk avondmaal onder de blote hemel. We worden vervoegd door de leraressen Engels van onze scholen en één van de directeurs en vice directeur. De lachsalvo’s gaan de avondlucht in terwijl de maan langzaam achter de mango-bomen opklimt.